İş hukuku, çalışma yaşamının dinamik yapısını düzenleyen, bireysel ve toplu iş ilişkilerini kapsayan dinamik bir hukuk dalıdır. Türkiye’de 4857 sayılı İş Kanunu temelinde şekillenen bu disiplin, iş sözleşmesinin kurulmasından feshine kadar geçen süreçte tarafların hak ve yükümlülüklerini belirler. Müstakil Hukuk olarak, hem işçilerin emeklerinin karşılığı olan yasal haklarını korumak hem de işverenlerin operasyonel süreçlerini hukuki risklerden arındırmak adına profesyonel danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunuyoruz.
İş Sözleşmesinin Feshi ve Kıdem-İhbar Tazminatı Süreçleri
İş ilişkisinin sona ermesi, iş hukukunun en çok uyuşmazlık yaşanan alanıdır. Feshin usulüne uygun yapılmaması, taraflar için ciddi maddi yükümlülükler doğurabilir.
Kıdem Tazminatı ve Hak Kazanma Şartları İş yerinde en az bir yıllık kıdemi olan işçinin, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın feshedilmesi veya işçinin haklı nedenle istifa etmesi durumunda ödenen tazminattır. Emeklilik, askerlik veya kadın işçinin evliliği gibi özel durumlar da kıdem tazminatına hak kazandırır. Tazminat hesabı, işçinin giydirilmiş brüt ücreti üzerinden gerçekleştirilir ve her tam yıl için 30 günlük ücret tutarındadır.
İhbar Tazminatı ve Bildirim Süreleri İş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, bu durumu karşı tarafa önceden bildirmekle yükümlüdür. Bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihlerde, işçinin kıdemine göre belirlenen (2 haftadan 8 haftaya kadar) ücret tutarı ihbar tazminatı olarak karşı tarafa ödenir. Bu süreçte “yeni iş arama izni” gibi usuli hakların kullandırılması da yasal bir zorunluluktur.
İşçilik Alacakları ve Hizmet Tespit Davaları
Çalışma süresi boyunca doğan ancak ödenmeyen veya eksik ödenen haklar, iş hukukunun temel uyuşmazlık konularını oluşturur.
Fazla Mesai, UBGT ve Hafta Tatili Ücretleri Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai kapsamına girer ve saatlik ücretin %50 zamlı ödenmesini gerektirir. Ayrıca Ulusal Bayram ve Genel Tatil (UBGT) günlerinde yapılan çalışmaların ücretlendirilmesi ile yıllık ücretli izin haklarının kullandırılmaması, yargılamada banka kayıtları ve tanık beyanlarıyla ispatlanan temel kalemlerdir.
Hizmet Tespit ve Sigortalılık Hakları Kayıt dışı çalıştırma veya sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması durumunda açılan hizmet tespit davaları, işçinin emeklilik haklarını doğrudan etkiler. Kamu düzenine ilişkin olan bu davalarda, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtları ile iş yeri özlük dosyalarının analizi kritik önem taşır.
İşe İade Davaları ve Geçerli Fesih Denetimi
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran iş yerlerinde, en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler “iş güvencesi” kapsamındadır. İşveren, feshin geçerli bir sebebe (işçinin yeterliliği, davranışı veya işletme gerekleri) dayandığını ispat etmekle yükümlüdür.
Arabuluculuk Süreci ve Dava Aşaması İş hukukunda dava şartı olan zorunlu arabuluculuk, uyuşmazlıkların mahkeme öncesi çözülmesini amaçlar. Anlaşma sağlanamaması durumunda açılan işe iade davasında, mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse, işçinin işe başlatılması veya iş başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretinin ödenmesine hükmedilir.
İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarından Doğan Tazminatlar
İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması sonucu meydana gelen kazalar, işverenin kusuru oranında hukuki sorumluluğunu doğurur.
Maddi ve Manevi Tazminat Talepleri İş kazası neticesinde oluşan geçici veya sürekli iş göremezlik durumlarında; tedavi giderleri, kazanç kaybı ve çalışma gücünün azalmasından doğan zararlar maddi tazminatın konusudur. Ayrıca kazanın işçi ve ailesi üzerinde yarattığı psikolojik yıkım için manevi tazminat talebinde bulunulabilir. Bu davalarda kusur oranlarının tespiti için bilirkişi incelemeleri ve SGK tahkikat raporları belirleyicidir.
Mobbing ve Kötüniyet Tazminatı
İş yerinde sistematik olarak uygulanan psikolojik taciz (mobbing), işçinin kişilik haklarına saldırı niteliğindedir. İşçinin bu nedenle iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme ve manevi tazminat talep etme hakkı saklıdır. Ayrıca iş güvencesi kapsamında olmayan işçilerin, haklarını aramaları (şikayet, dava vb.) nedeniyle işten çıkarılmaları durumunda “kötüniyet tazminatı” gündeme gelmektedir.